Thanh Hóa đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới hiệu quả thực chất

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Thanh Hóa đã và đang tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từng bước hoàn thiện hạ tầng, nền tảng và dữ liệu số, đổi mới phương thức quản lý, điều hành, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Từng bước hoàn thiện hạ tầng, nền tảng và dữ liệu số

Xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng cho phát triển, thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Tính đến ngày 22/9/2026, trong tổng số 275 nhiệm vụ Trung ương giao, tỉnh đã hoàn thành 175 nhiệm vụ, đạt 63,63%; 100 nhiệm vụ đang tiếp tục được triển khai thực hiện. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh từng bước được mở rộng với 32 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 2 vườn ươm hoặc đơn vị hoạt động đổi mới sáng tạo và hơn 60 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII) năm 2026 của Thanh Hóa xếp thứ 16/34 tỉnh, thành phố.

Cùng với việc triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tỉnh chú trọng xây dựng kiến trúc số thống nhất, hoàn thiện các cơ chế, chính sách và hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, trong đó có chiến lược dữ liệu đến năm 2030, khung kiến trúc công nghệ thông tin và truyền thông phát triển đô thị thông minh phiên bản 2.0 và quy chế quản lý, kết nối, khai thác Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC).

Đến nay, toàn tỉnh có 9.808 trạm thu phát sóng thông tin di động, trong đó có 870 trạm 5G. Sóng thông tin di động đã phủ 100% trung tâm xã, phường và 99,89% thôn, bản. Ba trung tâm dữ liệu đang hoạt động tại Văn phòng Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh và Sở Khoa học và Công nghệ.

Thanh Hóa hiện duy trì 7 nền tảng số dùng chung, phục vụ quản lý văn bản, tích hợp và chia sẻ dữ liệu, giải quyết thủ tục hành chính, vận hành hệ thống thông tin báo cáo và các hoạt động quản lý nhà nước.

Đối với dữ liệu số, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu của tỉnh đang cung cấp 11 dịch vụ kết nối nội tỉnh và 17 dịch vụ kết nối bên ngoài. Tỉnh đã hình thành 150 cơ sở dữ liệu dùng chung, 94 cơ sở dữ liệu chuyên ngành; Cổng dữ liệu mở cung cấp 188 bộ dữ liệu thuộc 15 lĩnh vực. Đồng thời, 82.526 hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức đã được làm sạch và đồng bộ.

Trong lĩnh vực đất đai, đến tháng 9/2026, hơn 1,4 triệu thửa đất đã được đồng bộ dữ liệu, trong đó khoảng 1,3 triệu thửa đất được làm sạch, đạt 92,34% tổng số thửa đã đồng bộ. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, phục vụ công tác quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp

Một trong những kết quả nổi bật trong quá trình chuyển đổi số tại Thanh Hóa là việc ứng dụng dữ liệu để tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, hướng tới giảm thời gian, chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trên cơ sở dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, làm sạch và làm giàu, tỉnh đã thực hiện tái cấu trúc 22 nhóm thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, tương ứng với quy mô khoảng 228.250 hồ sơ mỗi năm.

Theo số liệu được công bố, thời gian tuân thủ bình quân giảm từ 16,05 giờ xuống còn 7,04 giờ/hồ sơ, tương đương mức giảm 56,1%. Chi phí tuân thủ giảm từ 194,6 tỷ đồng xuống còn 80,4 tỷ đồng, giảm 58,7%, ước tính tiết kiệm khoảng 114,2 tỷ đồng mỗi năm cho người dân và doanh nghiệp. Đến ngày 7/9/2026, toàn tỉnh đã ghi nhận 706 hồ sơ đất đai được giải quyết theo phương án mới.

Trong lĩnh vực đầu tư, tỉnh triển khai cơ chế “làn xanh” với mục tiêu xử lý thủ tục trong thời gian không quá 24 giờ. Hai dự án đầu tiên áp dụng cơ chế này đã được chấp thuận trong khoảng 3 giờ làm việc, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh đã tiếp nhận hơn 1 triệu hồ sơ. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 98,54%; tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt 97,38%. Dịch vụ công lưu động đã được triển khai tại 166/166 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, hệ thống xác thực và cấp bản sao số tài liệu điện tử đã hỗ trợ giải quyết trên 12.000 hồ sơ. Thanh Hóa cũng nằm trong nhóm 7 tỉnh đầu tiên hoàn thành kết nối tra cứu danh sách giấy tờ công dân trên ứng dụng VNeID.

Đáng chú ý, việc thí điểm hệ thống chứng thực thông minh tại 10 đơn vị đã ghi nhận 4.360 hồ sơ được xử lý trong tháng đầu tiên. Thời gian thao tác trung bình khoảng 2 - 5 phút tùy từng thủ tục; lượng hồ sơ thực hiện trực tiếp tại quầy giảm khoảng 48%.

Những kết quả này cho thấy việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu số đang góp phần đơn giản hóa quy trình, giảm yêu cầu cung cấp lại giấy tờ, hạn chế thao tác thủ công và nâng cao hiệu quả giải quyết công việc tại các cơ quan hành chính nhà nước.

Đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành trên nền tảng dữ liệu số

Ngày 20/3/2026, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh tỉnh Thanh Hóa chính thức đi vào vận hành, đánh dấu bước tiến trong việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành.

Đến nay, Trung tâm IOC Thanh Hóa đã tích hợp 18 phân hệ, 53 tiện ích trên ứng dụng số Thanh Hóa; đồng thời kết nối 350 cơ sở dữ liệu nội bộ. Thông qua việc tổng hợp và phân tích dữ liệu, hệ thống hỗ trợ giám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ, xử lý văn bản, thủ tục hành chính và các lĩnh vực chuyên ngành, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền.

Đặc biệt, theo Chỉ thị số 10 ngày 12/7/2026 của UBND tỉnh Thanh Hóa, đối với những dữ liệu đã được cập nhật đầy đủ trên hệ thống IOC, các cơ quan, đơn vị không phải thực hiện báo cáo lại, trừ trường hợp pháp luật có quy định hoặc Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu.

Từ ngày 1/12/2026, các cơ quan, đơn vị được yêu cầu ưu tiên sử dụng dữ liệu số trên IOC trong công tác chỉ đạo, điều hành và báo cáo.

Việc triển khai các giải pháp trên hướng tới chuyển đổi phương thức quản lý từ báo cáo thủ công sang khai thác dữ liệu số, góp phần giảm khối lượng công việc hành chính, hạn chế tình trạng trùng lặp thông tin và nâng cao tính kịp thời, chính xác trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh

Không chỉ được triển khai trong các cơ quan quản lý nhà nước, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tại Nhà máy Cơ khí công nghệ cao Nghi Sơn, việc tích hợp robot công nghiệp và hệ thống tự động hóa trong sản xuất kết cấu thép đã mang lại những kết quả tích cực. Một nhân sự có thể vận hành 3 robot, qua đó nâng hiệu suất sản xuất lên 300% theo thông tin được ghi nhận.

Năm 2026, tỉnh Thanh Hóa đặt hàng 21 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh, tập trung nghiên cứu, ứng dụng và giải quyết những vấn đề thực tiễn. Một số hướng ứng dụng công nghệ mới đang được triển khai như trí tuệ nhân tạo (AI) trong nghiên cứu tiên lượng biến chứng hô hấp sau phẫu thuật; kết hợp AI với thiết bị bay không người lái để giám sát rừng, cảnh báo cháy rừng; ứng dụng công nghệ blockchain trong truy xuất nguồn gốc nông sản; ứng dụng robot hỗ trợ phẫu thuật nội soi trong lĩnh vực y tế.

Trong phát triển kinh tế số, khoảng 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh đã tham gia thương mại điện tử; khoảng 48% dân số thực hiện mua sắm trực tuyến.

Đối với 4.328 hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, tỷ lệ sử dụng hóa đơn điện tử đạt 97,7%, tỷ lệ nộp thuế điện tử đạt 99,7%. Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt đã được triển khai tại 383/393 chợ dân sinh trên địa bàn tỉnh.

Cùng với đó, việc ứng dụng các nền tảng thương mại điện tử, công nghệ truy xuất nguồn gốc và quảng bá sản phẩm trên môi trường số đang tạo điều kiện thuận lợi để các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp và hàng hóa địa phương mở rộng thị trường, tiếp cận người tiêu dùng.

Những kết quả trên góp phần khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thúc đẩy nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh và sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.

Tiếp tục tháo gỡ khó khăn, hướng tới chuyển đổi số thực chất, hiệu quả

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Thanh Hóa vẫn còn một số khó khăn, hạn chế cần tiếp tục khắc phục.

Việc đồng bộ, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các ngành, lĩnh vực chưa thực sự toàn diện; dữ liệu phục vụ hoạt động của Trung tâm IOC chưa đầy đủ; kết nối với một số cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành còn chậm. Nguồn nhân lực chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và an toàn thông tin vẫn còn thiếu.

Tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt 97,38%, chưa đạt mục tiêu 98%. Khả năng tự thực hiện dịch vụ công trực tuyến của một bộ phận người dân, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa còn hạn chế. Một số ứng dụng AI và công nghệ chiến lược vẫn đang trong giai đoạn thí điểm; sự liên kết giữa hoạt động nghiên cứu, doanh nghiệp và thị trường chưa thực sự chặt chẽ.

Trong thời gian tới, Thanh Hóa tiếp tục tập trung hoàn thiện và làm sạch dữ liệu đất đai; đẩy mạnh kết nối các cơ sở dữ liệu trọng yếu, dữ liệu chuyên ngành và dữ liệu nội bộ với Trung tâm IOC; từng bước chuyển từ cập nhật dữ liệu thủ công sang kết nối, đồng bộ tự động.

Đồng thời, tỉnh tiếp tục nâng cấp hạ tầng và các trung tâm dữ liệu; nghiên cứu nhân rộng kết quả tái cấu trúc thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai sang các lĩnh vực khác, hướng tới nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tỉnh tập trung lựa chọn các bài toán ưu tiên, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp; hoàn thiện sàn giao dịch khoa học và công nghệ, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Việc triển khai trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới sẽ tiếp tục được gắn với những chỉ tiêu đánh giá cụ thể như thời gian xử lý công việc, năng suất lao động, khả năng cảnh báo sớm và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Với những kết quả bước đầu cùng các nhiệm vụ, giải pháp đang được triển khai, Thanh Hóa tiếp tục hướng tới mục tiêu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và chất lượng quản trị làm thước đo, từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số thực chất, toàn diện và bền vững.